logo
 
Kontakt
Zarząd
Książki
Słownik
Członkowie
Polecane strony
 
Strona główna Informacje ogólne Galeria Publikacje Konkurs URANIA Kronika
 

Kronika

Oddział Częstochowski Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii jest spadkobiercą dorobku i kontynuatorem działań Sekcji Astronomicznej Częstochowskiego Towarzystwa Naukowego. Kronika rozpoczyna się od roku 2004 kiedy powstała SACTN.

Kronika 2008

Publikacje elektroniczne

Na początku stycznia udostępniono na stronie sekcji (www.sactn.ajd.czest.pl) elektroniczną wersję CKA2008 oraz najnowsze (czwarte) wydanie książki „Wprowadzenie do astronomii” dr. Bogdana Wszołka.

Wizyta Wójta

W dniu 15 stycznia odwiedził sekcję Pan Adam Markowski (wójt gminy Janów) w celu przeprowadzenia dyskusji roboczej na temat ewentualnej budowy obserwatorium astronomicznego w gminie Janów. Pan Markowski obiecał udostępnić działkę pod obserwatorium oraz zatroszczyć się o jej medialne uzbrojenie. Podzielił się swoimi uwagami odnośnie sposobu, w jaki należałoby przystąpić do realizacji przedsięwzięcia.

Wykład z astrofizyki

Dnia 23 stycznia na środowym zebraniu sekcji wystąpił mgr Patryk Mach, doktorant z Instytutu Fizyki UJ, z referatem „O wybuchach supernowych, akrecji na czarne dziury i hydrodynamicznych zjawiskach w astrofizyce”. Prelegent podzielił się też wrażeniami z pracy własnej na największym komputerze świata, polegającej na przeprowadzeniu obliczeń symulujących procesy astrofizyczne zachodzące w najbliższym otoczeniu czarnych dziur.

mgr Patryk Mach

Wykład o największych obiektach

W dniu 13 lutego odbył się wykład dr. Marka Jamrozego z Obserwatorium Astronomicznego UJ na temat: „Radiogalaktyki – największe obiekty Wszechświata”. Prelegent przybliżył najnowsze wyniki obserwacyjne dotyczące skomplikowanej ewolucji radiogalaktyk.

Staranie o publiczne obserwatorium słoneczne w Częstochowie

W dniu 25 lutego do Prezydenta Miasta skierowano Pismo następującej treści:

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Częstochowa, 25.II.2008.

Bogdan Wszołek (dr, astronom)

Przewodniczący Sekcji Astronomicznej

Częstochowskiego Towarzystwa Naukowego

oraz adiunkt w Instytucie Fizyki AJD

al. Armii Krajowej 13/15, 42-200 Częstochowa

e-mail: bogdan@ajd.czest.pl

Prezydent Miasta Częstochowy

Dr Tadeusz Wrona

Dotyczy:

Organizacji obserwatorium słonecznego w Częstochowie

Wobec (tymczasowo?) negatywnej odpowiedzi na moją prośbę z dnia 5 listopada 2007 roku o zaangażowanie się UM w Częstochowie w budowę zamiejskiego obserwatorium astronomicznego, przedkładam inną, i pod wieloma względami bardziej atrakcyjną, propozycję czynnego włączenia się Miasta w proces budzenia świadomości społecznej na sprawy świata rozciągającego się poza Ziemią.

W remontowanym obecnie budynku dawnego obserwatorium astronomicznego w parku jasnogórskim można urządzić obserwatorium słoneczne. Kopułę należałoby wtedy zmienić na nowoczesną i umieścić pod nią wieżowy teleskop słoneczny. Teleskop ten dawałby obraz tarczy słonecznej na poziomie parteru budynku. Bieżący obraz Słońca byłby do wglądu zainteresowanych osób (w tym spacerowiczów parku, pielgrzymów) w małym zaciemnionym pomieszczeniu oraz niezależnie na ekranie umieszczonym wewnątrz lub na zewnątrz budynku. Dodatkowo, na stronie internetowej UM mógłby ten obraz być na bieżąco dostępny dla internautów. Teleskop znajdowałby się pod samą kopułą. Wąskim pionowym kanałem światło podążałoby w kierunku ekranu w dolnej części budynku. Praktycznie cała kubatura budynku mogłaby służyć celom niezależnym od teleskopu. Obraz tarczy słonecznej oglądanej przez teleskop jest interesujący dla każdego. W szczególności uwagę przykuwają plamy słoneczne. Łatwo zauważalna ewolucja plam, pojawianie się ich i znikanie, będą dla wielu zaskakującą atrakcją. A dostęp do tej atrakcji byłby darmowy, masowy i w dzień!

Teleskop służyłby przede wszystkim jako wspaniała i ambitna atrakcja turystyczna. Przy niewielkim nakładzie kosztów, Częstochowa mogłaby tą inwestycją godnie włączyć się w obchody Międzynarodowego Roku Astronomii (2009). Nie można wykluczyć możliwości, że siostrzane miasto Lourdes, z Obserwatorium Astronomicznym na Pic du Midi, dopomoże w urzśdzeniu takiego teleskopu słonecznego. Pamiętajmy, że obserwatorium na Pic du Midi specjalizuje się właśnie w obserwacjach Słońca. Słowa ks. Metlera wyryte na zegarze słonecznym przed budynkiem obserwatorium (w tłum. z łacińskiego): „Tak Panna umiłowała to miasto, że aż ku gwiazdom je przyzywa, ku lepszej przeznaczając przyszłości”, w przypadku podjęcia wysiłku urządzenia teleskopu słonecznego, przestałyby być swego rodzaju przytykiem dla Częstochowian. Wtedy, bez żenady, można by zamieścić w pobliżu zegara tablicę informacyjną wraz z tłumaczeniem tekstu łacińskiego.

Ze swojej strony chętnie włączę się w dyskusje dotyczące pomysłu, a jeśli będzie trzeba, również w jego realizację od strony fachowej. Rzecz można również dyskutować i zrealizować bez mojego udziału, odwołując się do pomocy np. astronomów z Wrocławia czy Chorzowa.

Bardzo proszę o odpowiedź na niniejsze pismo.

Z poważaniem,

Bogdan Wszołek

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

W odpowiedzi UM grzecznie odmówił zainteresowania projektem.

Wykład o magnetyzmie w Pannie

W dniu 5 marca odbył się wykład dr. Mariana Soidy z Obserwatorium Astronomicznego UJ na temat: „Pola magnetyczne gromady galaktyk w Pannie”. W oparciu głównie o własne obserwacje, prelegent pokazał, że pola magnetyczne w gromadzie galaktyk nie tylko dają się zaobserwować, ale istotnie wpływają na ewolucję materii kosmicznej w gromadach. Po wykładzie gość zrelacjonował swojś wyprawę himalajską.

dr Marian Soida

Wykład o dwojakim niebie

W dniu 12 marca Prof. Konrad Rudnicki – astronom i kapłan w jednej osobie - wygłosił referat „Niebo, o którym mówią religie i niebo postrzegane przez astronomów”. Nasz gość zwrócił uwagę słuchaczy na metodologiczne różnice w dochodzeniu prawd o niebie astronomicznym i o niebie duchowym. Przybliżył problematykę doznań mistycznych, które dla teologii odgrywają rolę podobną do obserwacji w astronomii. W dyskusji padło sformułowanie, że niebo astronomiczne pozostaje w jakiejś mierze symbolem nieba religijnego. Kontemplacja rozgwieżdżonego nieba prowadzi do bliższego poznania Boga i tego, co nazywamy niebem duchowym.

Profesor Konrad Rudnicki (z Biblią w ręce) pośród członków SACTN oraz gości. (fot. A.Strzelecki)
Profesor Konrad Rudnicki (z Biblią w ręce) pośród członków SACTN oraz gości. (fot. A.Strzelecki)

Częstochowski Kalendarz Astronomiczny 2008 - druk

W dniu 18 marca ukazał się drukiem Częstochowski Kalendarz Astronomiczny 2008. Kilkumiesięczna zwłoka z wydaniem kalendarza była związana z brakiem decyzji o jego finansowaniu ze strony AJD. Kiedy już w połowie marca decyzję podjęto, była ona negatywna. Wobec tego dr Bogdan Wszołek za własne pieni?dze wydał kalendarz w przeci?gu trzech dni.

Wykład o zegarze biologicznym

W dniu 19 marca na środowym zebraniu sekcji mgr Agata Kołodziejczyk z Uniwersytetu w Sztokholmie wygłosiła referat pt. „Zegar biologiczny”. Prelegentka przywołała liczne zwi?zki biologii z astronomią. Dyskutowano m.in. potencjalne możliwości ingerencji genetycznej w celu stworzenia „rasy ludzkiej” przystosowanej do życia w warunkach np. marsjańskich.

mgr Agata Kołodziejczyk

Wykład o gromadzie galaktyk w Pannie

W dniu 19 marca mgr Marek Weżgowiec z Obserwatorium Astronomicznego UJ przedstawił referat na temat „Gromada Virgo – doskonałe laboratorium”. Po swoim referacie gość przybliżył słuchaczom, na czym współcześnie polega praca astronoma.

mgr Marek Weżgowiec

Naukowo i turystycznie na Ukrainie

W dniach 12-21 kwietnia czworo członków sekcji odbyło podróż na Ukrainę. Karina B?czek, Katarzyna Bryndal i Bogdan Wszołek uczestniczyli czynnie w międzynarodowej konferencji astronomicznej „15-th Young Scientists Conference”, zorganizowanej przez Uniwersytet Tarasa Szewczenki w Kijowie. Przedstawili oni referaty: „Clusters of Galaxies in Infrared Domain”, „Search for New Spectroscopic Families among Diffuse Interstellar Bands” i „Doppler Broadening of Diffuse Interstellar Bands”. Adam Strzelecki po części uczestniczył w konferencji, a po części zwiedzał zabytki Kijowa.

Bezpośrednio po konferencji Karina Bączek, Katarzyna Bryndal i Bogdan Wszołek odwiedzili Karpaty Wschodnie szturmując w bardzo ciężkich warunkach szczyt Smotrec (1896 m.n.p.m.) w pobliżu Pop Iwana. Nagrodą za podjęty trud okazało się spotkanie wilka w naturze. Na szczęście wilk nie napastował i nie zamierzał nikomu szkodzić.

Karina Bączek i Katarzyna Bryndal słuchają wykładu podczas konferencji w Kijowie. (fot. B. Wszołek)
Karina Bączek i Katarzyna Bryndal słuchają wykładu podczas konferencji w Kijowie. (fot. B. Wszołek)

Z wizytą u Pana Posła

W roku 2008 doszło do trzech spotkań Bogdana Wszołka z Panem Szymonem Giżyńskim – posłem RP. Omawiano możliwości urządzenia obserwatorium astronomicznego na Jurze. Jako jedną z możliwości wskazano budowę obserwatorium jako jednostki podległej Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie.

Obserwacja Merkurego

W dniu 6 maja wieczorem dokonano udanej obserwacji Merkurego. Rzecz udokumentowano fotograficznie. Trudno uchwytny dla obserwacji Merkury wystąpił tym razem w bliskim sąsiedztwie bardzo młodego Księżyca. Uzyskano unikalne zdjęcia: niezmiernie wąski sierp Księżyca w towarzystwie jasnego Merkurego.

Merkury (jasny punkt po lewej i młodziutki Księżyc. (fot. B.Wszołek)
Merkury (jasny punkt po lewej i młodziutki Księżyc. (fot. B.Wszołek)

Śladami Keplera

W dniach 10-11 maja 2008, pod przewodnictwem Kariny Bączek, odbyła się 6-osobowa wycieczka SACTN „?ladami Keplera” do Pragi. Uczestnicy wycieczki zwiedzili planetarium w Pradze oraz ważniejsze miejsca zwi?zane z Keplerem i Tycho de Brahe. Odwiedzili grób Tychona, dom w którym Johannes Kepler odkrył pierwsze i drugie prawo ruchu planet, wieżę z której obserwował Kepler oraz inne pamiątkowe miejsca.

Tablica pamiątkowa na kamienicy w której Kepler odkrył pierwsze i drugie prawo ruchu planet. (fot. B.Wszołek)
Tablica pamiątkowa na kamienicy w której Kepler odkrył pierwsze i drugie prawo ruchu planet. (fot. B.Wszołek)
Przed pomnikiem Tychona i Keplera w Pradze. (fot. R.Staniewski)
Przed pomnikiem Tychona i Keplera w Pradze. (fot. R.Staniewski)

Kosmiczny gość

Na zaproszenie sekcji w dniu 28 maja b.r. gościł w AJD gen. Mirosław Hermaszewski. Trzydzieści lat temu spędził on 8 dni na orbicie okołoziemskiej dokonując szeregu eksperymentów naukowych. W Instytucie Fizyki AJD odbyło się otwarte spotkanie z kosmonautą na temat dawnych i współczesnych uwarunkowań podboju kosmosu. W porze obiadowej odbyło się kuluarowe spotkanie gen. Hermaszewskiego z liderami sekcji w Teatrze u Stacherczaka. Po obiedzie generał gościł w planetarium, gdzie wyświetlono specjalnie dedykowany mu seans. Po seansie kosmonauta uczestniczył w 140 ?rodowym spotkaniu sekcji astronomicznej. Podczas spotkania uhonorowano kosmonautę przyjęciem w poczet członków sekcji, wręczając mu legitymację oraz upominki w postaci publikacji i zdjęć nieba wypracowanych w ramach działalności SACTN. Kosmonauta szczególnie mocno zainteresował się Częstochowskim Kalendarzem Astronomicznym i obiecał napisać artykulik do jego następnego wydania. Nie było lekko nakłonić gen. Hermaszewskiego do przyjazdu. Wymagało to sporo zabiegów. Atutem okazało się m.in. częstochowskie planetarium cyfrowe. Kosmonauta, skądinąd wielki sympatyk astronomii, nie miał wcześniej okazji oglądać seansu w podobnym planetarium. Nadto, odegrały nie bagatelną rolę sympatie po linii astronomicznej, lotniczej i astronautycznej w stosunku do niektórych członków sekcji.

Gen. Mirosław Hermaszewski w asyście Waldemara Zwierzchlejskiego i Bogdana Wszołka na peronie kolejowym w Częstochowie. (fot. M.Nowak)
Gen. Mirosław Hermaszewski w asyście Waldemara Zwierzchlejskiego i Bogdana Wszołka na peronie kolejowym w Częstochowie. (fot. M.Nowak)
Kosmonauta Mirosław Hermaszewski otrzymuje od Bogdana Wszołka legitymację honorowego członka SACTN.
Kosmonauta Mirosław Hermaszewski pozuje z Kariną Bączek na tle gazetki poświęconej początkom astronautyki.
Kosmonauta Mirosław Hermaszewski otrzymuje od Bogdana Wszołka legitymację honorowego członka SACTN (u góry) oraz pozuje z Kariną Bączek na tle gazetki poświęconej początkom astronautyki (u dołu). (fot. M.Nowak)

Wykład o gromadach galaktyk

W dniu 4 czerwca 2008 z referatem na środowe spotkanie sekcji przyjechał prof. dr hab. Piotr Flin, astronom z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. Rozwijając temat „Gromady galaktyk”, przybliżył słuchaczom wiele zagadnień dotyczących astronomii pozagalaktycznej i wywołał ożywioną dyskusję dotyczącą możliwych przyczyn grupowania się galaktyk w większe kompleksy.

Prof. Piotr Flin (z prawej) w towarzystwie Kariny Bączek i Bogdana Wszołka na tle kopuły częstochowskiego planetarium. (fot. B.Wszołek)
Prof. Piotr Flin (z prawej) w towarzystwie Kariny Bączek i Bogdana Wszołka na tle kopuły częstochowskiego planetarium. (fot. B.Wszołek)

Finał URANII

W dniu 9 czerwca 2008 odbył się finał organizowanego przez SACTN i Instytut Fizyki AJD piątego konkursu astronomicznego URANIA. W grupie gimnazjalistów w finale wzięli udział: Bigaj Michał, Bogobowicz Marek, Ceballos Gabriel, Dębska Sylwia, Kępa Szymon, Lisicka Patrycja, Pietrzak Piotr, Roszak Oliwier i Rybiński Kacper. Pierwsze miejsce w tej grupie zajął Roszak Oliwier. Drugie miejsce zajęli Bigaj Michał i Ceballos Gabriel, a trzecie Pietrzak Piotr. W grupie ponadgimnazjalnej w finale startowali: Akslar Łukasz, Barczyk Andrzej, Cetnerowski Tomasz, Chodak Robert, Garski Paweł, Giza Dominika, Góra Paulina, Korago Małgorzata, Kowalski Michał, Kozieł Michał, Kuzaj Agata, Lisowska Małgorzata, Malenta Mateusz, Olearska Ilona, Owczarek Marek, Pieniążek Magdalena, Skorek Adam, Wróbel Katarzyna i Wywiał Konrad. W tej grupie triumfowała Góra Paulina. Drugie i trzecie miejsce zajęli odpowiednio: Malenta Mateusz oraz Kuzaj Agata.

Konkurs zorganizował i koordynował dr Bogdan Wszołek. W obsłudze finału pomagali mu: prof. Marian Głowacki, mgr Tomasz Kisiel, dr Zygmunt Olesik, mgr Jan Wieczorek, mgr inż. Artur Leśniczek, mgr inż. Marek Nowak i Karina Bączek. Nagrody książkowe zostały ufundowane przez UM w Częstochowie.

Finaliści i organizatorzy piątej edycji konkursu astronomicznego URANIA. (fot. M.Nowak)
Finaliści i organizatorzy piątej edycji konkursu astronomicznego URANIA. (fot. M.Nowak)

Krym 2008

W dniach 7-17 czerwca 2008, pod przewodnictwem dr. Bogdana Wszołka, odbyła się 6-cio osobowa wycieczka naukowa do Krymskiego Obserwatorium Astrofizycznego. Zwiedzano część główną obserwatorium w Nauchnym koło Bakczysaraja oraz część radioastronomiczną w Katzeville u brzegu Morza Czarnego. W Nauchnym uczestniczono w konferencji naukowej po?więconej Słońcu (dr Bogdan Wszołek wygłosił referat o swoim pomyśle na dydaktyczny teleskop słoneczny). Oprócz zwiedzania obiektów astronomicznych i astronautycznych Krymu zrealizowano bogaty program turystyczny. Na Krymie zwiedzano m.in. Bakczysaraj, Czufut-Kale, Simeiz, Ałupkę, Jałtę. Dużo chodzono po górach i do syta zażywano kąpieli morskich.

Uczestnicy wyprawy w Krymskim Obserwatorium Astrofizycznym przy teleskopie słonecznym.
Uczestnicy wyprawy w Krymskim Obserwatorium Astrofizycznym na wysokościach kopuły teleskopu Szaina.
Uczestnicy wyprawy w Krymskim Obserwatorium Astrofizycznym. U góry – przy teleskopie słonecznym, u dołu – na wysokościach kopuły teleskopu Szaina - od lewej: Krzysztof Dębowiecki, Sebastian Minkiewicz, Tomasz Plichta, Sergiusz Bachniak, Andrzej Wszołek i Bogdan Wszołek.

Na bieszczadzkich szlakach

W dniu 18 czerwca 2008 na Połoninie Caryńskiej w Bieszczadach odbyło się ostatnie przed wakacjami spotkanie środowe SACTN. Pogoda była kapryśna i wieczór trzeba było spędzić w namiotach zamiast przy ognisku. Następnego dnia, przy wspaniałej pogodzie udało się zrealizować wycieczkę na Krzemieniec, gdzie spotykają się granice Ukrainy, Słowacji i Polski. W drodze powrotnej odwiedzono w Komańczy miejsce internowania Kardynała Stefana Wyszyńskiego i z przykrością odnotowano fakt niedawnego spłonięcia w Komańczy zabytkowej cerkwi.

Na Krzemieńcu, od lewej: Magdalena Wszołek, Katarzyna Bryndal i Karina Bączek. (fot. B.Wszołek)
Na Krzemieńcu, od lewej: Magdalena Wszołek, Katarzyna Bryndal i Karina Bączek. (fot. B.Wszołek)
Tablica pamiątkowa w Komańczy. (fot. K.Bączek)
Tablica pamiątkowa w Komańczy. (fot. K.Bączek)

Całkowite zaćmienie Słońca

W dniu 1 sierpnia 2008 miało miejsce zaćmienie Słońca. W Polsce zaćmienie to było tylko częściowe. Faza zaćmienia całkowitego przechodziła m.in. przez Syberię. Członkowie SACTN zaangażowali się w przygotowanie wyjazdu. Ostatecznie do Nowosybirska pojechała tylko dwójka osób: Ela Rumińska i Marek Nowak. Uzyskali wspaniałe zdjęcia z fazy zaćmienia całkowitego. W trwającej dwa tygodnie wyprawie zwiedzili m.in. Moskwę i Sankt Petersburg. Inni członkowie sekcji obserwowali zaćmienie częściowe. W szczególności uzyskano unikalne zdjęcia obrazów częściowo przysłoniętej tarczy słonecznej powstałych metodą „camera obscura”.

Faza całkowitego zaćmienia Słońca zaobserwowana w dniu 1 sierpnia 2008 w Nowosybirsku przez Marka Nowaka.
Częściowe zaćmienie zaobserwowane 1 sierpnia 2008 w Rzepienniku Biskupim przez Bogdana Wszołka metodą camera obscura.
Faza całkowitego zaćmienia Słońca zaobserwowana w dniu 1 sierpnia 2008 w Nowosybirsku przez Marka Nowaka (u góry) oraz częściowe zaćmienie zaobserwowane w tym samym czasie w Rzepienniku Biskupim przez Bogdana Wszołka metodą camera obscura.

Astronomicznie i pielgrzymkowo w Lourdes

W dniach 27.09.-7.10.2008, pod przewodnictwem dr. Bogdana Wszołka, odbyła się siedmio osobowa wycieczka astronomiczno-turystyczno-pielgrzymkowa do Lourdes. Była to odpowiedĽ SACTN na zaproszenie Prezydenta Miasta Lourdes w celu zawiązania współpracy astronomicznej pomiędzy siostrzanymi miastami, Częstochową i Lourdes. Wyjazd był zaaranżowany przez Prezydenta Częstochowy – dr. Tadeusza Wronę oraz przez organizację Etoile Bleue z Lourdes. Członkowie SACTN spotkali się w Ratuszu Miejskim z Prezydentem i innymi przedstawicielami władz, a także z zaproszonymi przedstawicielami Etoile Bleue i świata astronomicznego. Dr Bogdan Wszołek wygłosił tam stosowną mowę. Zorganizowano całodzienną wycieczkę do Obserwatorium Astronomicznego na szczycie Pic du Midi (2870 m.n.p.m.). Oprócz zwiedzania był przewidziany czas na referat dr Bogdana Wszołka i dyskusję na temat możliwych obszarów współpracy astronomicznej pomiędzy Lourdes i Częstochową. Francuskie wysokogórskie obserwatorium astronomiczne na szczycie Pic du Midi może okazać się pomocne dla realizacji częstochowskich planów budowy zamiejskiego obserwatorium.

W Orlim Gnieździe na Pic du Midi.
W Orlim Gnieździe na Pic du Midi. Od lewej: Michel Auriere, Grażyna Siemieniec-Oziębło, Magdalena Wszołek, Marie-Therese Chaubon i Bogdan Wszołek. (fot. W.Zwierzchlejski)

W samym Lourdes odbyło się spotkanie z miłośnikami astronomii zrzeszonymi w Astro Club Lourdais. Oczekiwane wymiany miłośników astronomii pomiędzy Lourdes i Częstochową pozwolą z pewnością jeszcze bardziej ożywić zainteresowania astronomią wśród młodzieży. Zorganizowano też całodzienną wycieczkę do miasteczka kosmicznego (Citee de l’Espace) w Tuluzie. W planetarium cyfrowym (z takim samym systemem jak w Częstochowie) obejrzano seans „Gwiazdy Faraonów”. W kinie IMAX obejrzano film „Międzynarodowa Stacja Kosmiczna”. Zwiedzano wiele eksponatów kosmicznych i skorzystano z możliwości wejścia do prawdziwej kapsuły załogowej statku kosmicznego SOJUZ, dokładnie takiego, jakim leciał w kosmos Mirosław Hermaszewski.

Magdalena i Bogdan Wszołek w statku kosmicznym Sojuz. (fot. W.Zwierzchlejski)
Magdalena i Bogdan Wszołek w statku kosmicznym Sojuz. (fot. W.Zwierzchlejski)

W 10 dni przejechano w sumie 5800 km, przekroczono południk 0 i równoleżnik 45 stopni, odbyto kąpiele w Morzu śródziemnym i w Atlantyku. Zwiedzono sanktuarium maryjne w roku jego jubileuszu. Oprócz licznych atrakcji w Pirenejach zwiedzano w drodze powrotnej katedrę w Lionie, 100-metrowy radioteleskop w Effelsbergu koło Bonn oraz Instytut Maxa Plancka w Katlenburg-Lindau koło Getyngi, specjalizuj?cy się w badaniach ciał Układu Słonecznego.

Figura Matki Bożej w Lourdes Miejsce, w którym stała Bernadetta w czasie objawienia.

Figura Matki Bożej w Lourdes oraz miejsce, w którym stała Bernadetta w czasie objawienia. (fot. B.Wszołek)

Po porannej kąpieli w zburzonym Atlantyku. Od lewej: Ryszard Staniewski, Bogdan Wszołek i Waldemar Zwierzchlejski. (fot. M.Nowak)
Po porannej kąpieli w zburzonym Atlantyku. Od lewej: Ryszard Staniewski, Bogdan Wszołek i Waldemar Zwierzchlejski. (fot. M.Nowak)
Effelsberski kolos - radioteleskop o średnicy czaszy 100 metrów. (fot. B.Wszołek)
Effelsberski kolos – radioteleskop o średnicy czaszy 100 metrów. (fot. B.Wszołek)
Michał Drahus objaśnia tajniki misji kosmicznej ROSETTA do komety Churiumov-Gerasimenko (fot. M.Wszołek)
Michał Drahus objaśnia tajniki misji kosmicznej ROSETTA do komety Churiumov-Gerasimenko (fot. M.Wszołek)

Podczas pobytu w Instytucie Maxa Plancka członkowie SACTN pozostawali pod opieką mgr. Michał Drahusa, krakowskiego astronoma, kończącego w Niemczech swoje studia doktoranckie, który już wcześniej przy różnych okazjach wyświadczał usługi dla SACTN. Przy okazji spotkania wręczono mu legitymację honorowego członka SACTN, za co zrewanżował się podarowaniem autografów kilku noblistów.

Mars festiwal II

Dnia 25 października 2008 r. odbył się drugi Mars Festiwal zorganizowany przez Mars Society Polska. Impreza miała miejsce w Centrum Badań Kosmicznych w Warszawie. Sekcję Astronomiczną Częstochowskiego Towarzystwa Naukowego reprezentowała Karina Bączek, specjalistka od problematyki turystyki kosmicznej.

Honory dla Prezydenta

W dniu 12 listopada, na 149 spotkaniu sekcji astronomicznej, wręczono Panu dr. Tadeuszowi Wronie - Prezydentowi Miasta Częstochowy – legitymację honorowego członka SACTN w dowód wdzięczności za dotychczasowe wspieranie inicjatyw astronomicznych. Uroczystość była poprzedzona sprawozdaniem dr. Bogdana Wszołka z wyjazdu grupowego do Lourdes. Po uhonorowaniu Pana Prezydenta i po Jego krótkim wystąpieniu przeprowadzono dyskusję o możliwych kierunkach rozwoju astronomii częstochowskiej w kontekście Międzynarodowego Roku Astronomii 2009. W dyskusji inicjowanej przez dr. Bogdana Wszołka uczestniczyli oprócz Pana Prezydenta i towarzyszącej mu Pani Ewie Lupie, m.in.: prorektor AJD d/s rozwoju i promocji – prof. dr hab. Jarosław Kweclich, dziekan WMP AJD – Prof. dr hab. Zdzisław Stępień, dyrektor Instytutu Fizyki AJD – Prof. dr hab. Arkadiusz Mandowski, wójt Gminy Janów – mgr Adam Markowski. Spotkanie obsłużyli medialnie mgr Urszula Giżyńska i mgr Marek Makowski.

Bogdan Wszołek wręcza Panu Prezydentowi legitymację honorowego członka SACTN. (fot. M.Nowak)
Bogdan Wszołek wręcza Panu Prezydentowi legitymację honorowego członka SACTN. (fot. M.Nowak)
Prezydent Częstochowy Tadeusz Wrona, Wójt Janowa Adam
    Markowski, Prorektor AJD d/s Rozwoju Jarosław Kweclich oraz Dziekan Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego AJD Zdzisław
    Stępień podczas dyskusji o astronomii w Częstochowie. (fot. M.Nowak)
Prezydent Częstochowy Tadeusz Wrona, Wójt Janowa Adam Markowski, Prorektor AJD d/s Rozwoju Jarosław Kweclich oraz Dziekan Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego AJD Zdzisław Stępień podczas dyskusji o astronomii w Częstochowie. (fot. M.Nowak)

Jubileusz i goście

W dniu 19 listopada 2008 odbyło się jubileuszowe 150-te spotkanie SACTN. Przybyli na nie gościnnie astronomowie z Kijowa. Zostały wygłoszone trzy referaty:
1. Dr Olga Melnyk (Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Tarasa Szewczenki w Kijowie) - "Świat galaktyk".
2. Dr Andriej Elyiw (Główne Obserwatorium Astronomiczne Akdemii Nauk Ukrainy w Kijowie) - "Promieniowanie kosmiczne ultra wysokich energii".
3. Waldemar Zwierzchlejski (SACTN) - "Woda na Marsie".

Olga Melnyk Andriej Elyiw
Olga Melnyk i Andriej Elyiw w trakcie swoich wykładów dla SACTN

Spotkanie z astronautą

W dniach 20 i 21 listopada członkowie SACTN uczestniczyli w spotkaniach z astronautą amerykańskim Georgem Davidem Zamka, zorganizowanych przez Konsulat Amerykański w chorzowskim planetarium i w niepołomickim zamku. George Zamka pilotował w roku 2007 wahadłowiec Discovery podczas trwającej 15 dni wyprawy do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Licznie przybyłym słuchaczom astronauta przybliżył realia współczesnych podróży kosmicznych i zarysował plany rozwoju astronautyki na najbliższe lata. Powiedział m.in., że: „człowiek, który będzie chodził po Marsie – już się narodził”. W Niepołomicach, dr Bogdan Wszołek wręczył astronaucie unikalne zdjęcia Wenus wykonane przez SACTN oraz życzył mu łagodnego lądowania na Księżycu.

Od lewej: Barbara Dreścik, Karina Bączek, George Zamka, Bogdan Wszołek, Agnieszka Kuźmicz, Artur Kuźmicz.
Od lewej: Barbara Dreścik, Karina Bączek, George Zamka, Bogdan Wszołek, Agnieszka Kuźmicz, Artur Kuźmicz.

Konferencja w Kielcach

W dniu 21 listopada członkowie SACTN wystąpili czynnie na konferencji naukowej „Wybrane zagadnienia w popularyzacji astronomii”, zorganizowanej przez Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach.

Dr Bogdan Wszołek (członek komitetu naukowego konferencji) wygłosił wykład „Idea publicznego teleskopu słonecznego”. Mgr Tomasz Kisiel wystąpił z referatem „System DIGISTAR 3 i możliwości jego wykorzystania w popularyzacji astronomii”. Karna Bączek i Mateusz Malenta wygłosili krótkie wykłady, odpowiednio: „Popularyzacja astronomii poprzez przedstawianie rozwoju astronautyki” i „Popularyzacja astronomii poprzez konkursy”.

Karina Bączek Mateusz Malenta mgr Tomasz Kisiel
Karina Bączek, Mateusz Malenta i Tomasz Kisiel podczas swoich wykładów w Kielcach

Wykład o datowaniu

W dniu 26 listopada przybył na środowe spotkanie SACTN dr Włodzimierz Godłowski, astronom z Uniwersytetu Opolskiego. Wygłosił referat "Fizyka i astronomia, a archeologia - skala czasu". Prelegent przybliżył niełatwą problematykę datowania zdarzeń i pokazał jak pomocne przy datowaniu mogą być astronomia, fizyka i inne nauki przyrodnicze.

Wykład o gwiazdach zmiennych

W dniu 3 grudnia goszczono na spotkaniu środowym wielkiego miłośnika astronomii, Pana Stanisława Świerczyńskiego z Gdowa, specjalistę od amatorskich obserwacji gwiazd zmiennych. Gość wygłosił wspaniały referat „Gwiazdy zmienne dla każdego”.

Stanisław Świerczyński

Wykłady o światach wielowymiarowych i o wulkanach

W dniu 10 grudnia przyjechał do SACTN prof. dr hab. Bolesław Grabowski - astrofizyk z Opola oraz mgr Andrzej Kotarba – geograf z UJ w Krakowie. Pierwszy z gości wygłosił referat „Świat trój-, cztero-, ... dziesięcio wymiarowy", a drugi - „Zjawiska wulkaniczne w Układzie Słonecznym.

Andrzej Kotarba Bolesław Grabowski

Andrzej Kotarba (po lewej)
i Bolesław Grabowski (powyżej).
(fot. B.Wszołek)

Częstochowski Kalendarz Astronomiczny 2009

W dniu 17 grudnia ukazał się drukiem Częstochowski Kalendarz Astronomiczny 2009. Niezależnie, wersję elektroniczną kalendarza zamieszczono na stronie SACTN.

Odnowienie zegara słonecznego

Jesienią, staraniem Urzędu Miasta w Częstochowie, odnowiono zegar słoneczny przy wieży dawnego obserwatorium astronomicznego w parku jasnogórskim.

Zegar słoneczny (fot. M.Wszołek)
Zegar słoneczny (fot. M.Wszołek)

Podsumowanie

W roku 2008 odbyło się w sumie 35 spotkań środowych SACTN, przeprowadzono 5 wielkich wypraw zagranicznych i kilka wycieczek krajowych, wygłoszono 12 referatów na konferencjach krajowych i zagranicznych oraz 14 wykładów własnych na spotkaniach sekcji. Zaproszono z referatami w sumie 23 specjalistów z różnych ođrodków krajowych i zagranicznych, wręczono 3 legitymacje honorowego członka SACTN i 6 wyróżnień (Bączek Karina, Kisiel Tomasz, Leśniczek Artur, Nowak Marek, Staniewski Ryszard i Zwierzchlejski Waldemar). Przeprowadzono regionalny konkurs astronomiczny, wydano CKA-2008 i CKA-2009. Średnia frekwencja na spotkaniach środowych wynosiła w tym roku 28 osób.

Tadeusz Wrona, Mirosław Hermaszewski i Michał Drahus w roku 2008 stali się honorowymi członkami SACTN
Tadeusz Wrona, Mirosław Hermaszewski i Michał Drahus w roku 2008 stali się honorowymi członkami SACTN
mapa strony | kontakt